Brugmansia of Datura = Engelentrompet

- vaste bladverliezende (kuip)plant uit de familie van de Solanaceae - Nachtschade achtigen -



Voorjaar 2004 kreeg ik een Datura kado, tenmeinste dat stond op de verpakking.
Ik wist alleen dat ze giftig zijn. Dus informatie gezocht en begonnen met de plant in een grote pot buiten te zetten.
Inmiddels weet ik zeker dat het hier een Brugmansie betreft, gezien de hangende bloemen
en de afwezigheid van de stekelige zaaddozen.
Maar toen......later in 't seizoen..... was iedereen hevig onder de indruk van deze grote plant
met z'n reusachtig, grote en zoet geurende bloemen. Hieronder zie je wat fotoos van het bloeiproces.
Voordat ie voor de winter weggezet werd heb ik hem nog behoorlijk teruggesnoeid.
De winter heeft ie dus in de schuur doorgebracht en het was de eerste die in een grotere pot
weer terug naar buiten ging voorjaar 2005.

      

 Vaste planten

Vaste planten zijn planten die jaar na jaar weer uitlopen.
In de winter sterven ze bovengronds af maar ondergronds leven ze slapend voort.
Sommige vaste planten blijven niet langer mooi dan 4 of 5 zomers.
Anderen bloeien rijker als ze elke 2 jaar worden opgerooid en gedeeld.
Weer anderen kunnen een mensenleeftijd bereiken.

De beste tijd om vaste planten te poten is van de vroege herfst/eind september tot eind oktober.
Het kan ook in het voorjaar gebeuren, maar dan moet je na het planten meestal wel voldoende water geven
Spit het bed in september twee steken diep en voeg per m2 een emmer tuinturf of compost aan de grond toe.
Laat de grond zo rusten tot vlak voor het planten. Maak dan de grote kluiten fijn en trap de grond aan.
Strooi tenslotte desgewenst 2 handen algemene kunstmest per m2  uit en hark deze in.


|Hieronder eind zomer 2004
.

 


De Nederlandse benaming "engelentrompet" dankt de plant aan de grote trompetvormige en sterk geurende bloemen.
 

 naam:  Brugmansia = Engelentrompet  extra info
 toepassing:  kuipplant, of volle grond  
 standplaats:  (ochtend) zonnig en warm, beschut tegen regen en wind, vermijd felle middagzon
 Als de plant de ruimte heeft, komt hij nog meer tot zijn recht .
 
 kenmerken:  brede variatie aan blad- en  bloemvormen,  bloeit op nieuw hout  
 hoogte:  afhankelijk van de soort, van ca 80 cm tot 4 m  
 groeiwijze:  eerst recht omhoog, vertakt zich dan en bloeit vanaf de vertakking  
 bloeiwijze:  grote en hangende trompetvormige bloemen die vooral 's avonds en 's nachts
 doordringend geuren
 
 bloeimaand:  vanaf vroege zomer tot aan de eerste nachtvorst  
 vruchtvorming:  de zaaddozen zijn glad en ovaal, van een paar cm lang  
 groenblijvend:  bovengronds afstervende plant, afdekken of binnen overwinteren  
 grondsoort:  potgrond aanvullen met mest , liefst gedroogde koemestkorrels  
 verdraagzaam:  goed te combineren  
 aantal p/m²  1  
 plantafstand:  afhankelijk vd soort  
 snoeien:  snoeien in de herfst, hooguit wat vormsnoei in de zomer.  
 vermeerdering:  dmv stekken  
 bijzonderheden:  Let op, alle delen van deze plant zijn giftig!  

 

 meer bijzonderheden
Datura's zijn eenjarig of vorstgevoelige meerjarige planten, die 's winters tot de grond toe afsterven.
Veel aangeboden soorten zijn Datura metel en Datura meteloides.
Vroeger
werden Datura en Brugmansia tot 1 soort gerekend. Op basis van de verschillen is de groep opgesplitst.
Brugmansia is afkomstig uit tropische gebieden in Zuid-Afrika en Zuid-Amerika. Ook komt de plant in grote delen van Azië verwildert voor. In knopvorm zijn de bloemen van Datura omhooggericht, terwijl ze bij Brugmansia knikken of hangen.

kenmerken
De Brugmansia is een langlevende houtachtige struik met groot vaak fluwelig behaard blad. De plant groeit eerst recht omhoog, vertakt zich en bloeit vanaf de vertakking. Door snoeien is een verdere vertakking te verkrijgen met als resultaat een bossigere groei. Brugmansia's hebben een brede variatie aan blad- en  bloemvormen, qua afmetingen en kleur. De bloemkleur kan namelijk afhangen van grondsoort, verzorging leeftijd en andere factoren. Bloemen zijn er in wit, wittig, geel en rood gekleurd. Voor zover bekend zijn er geen paarse en blauwe soorten. Brugmansia zaden van paarse soorten zijn altijd Datura's!
De bloemen zijn trompetvormig en hangend of knikkend. Er zijn enkelvoudige, dubbele, drie- en viervoudige bloemvormen.

Er bestaan 6 soorten Brugmansia verdeelt in twee groepen. Binnen een groep kruisen de soorten makkelijk, tussen de groepen onderling lukt dat niet of zeer moeilijk.

aurea groep:

- aurea
- versicolor
- suaveolens
- x candida
- x insignis

arborea groep:

- arborea
- sanguinea
- vulcanicola
 

Nog even voor alle duidelijkheid de verschillen tussen de Datura en Brugmansia op een rij:
- Datura: Kortlevende plant met relatief kleine ( t.o.v. Brugmansia ) bloem, die recht overeind staan. Bloemkleuren zijn variaties van wit, geel en licht tot donker paars. Er zijn geen rode Datura's. Datura's worden vaak als eenjarige gehouden, maar is eigenlijk een kortlevende vaste plant, een plant van 3-4 jaar is oud. Datura's vormen rijkelijk zaad dat makkelijk kiemt en binnen enkele weken uitgroeit tot een bloeiende plant. De zaaddozen zijn ovaal en stekelig en openen vanzelf. Datura's komen soort-echt terug uit zaad. Let wel, alle delen van deze plant zijn giftig!

De struik- en boomvormigen zijn leden van de Brugmansia-familie geworden.

- Brugmansia: Langlevende , meerjarige struik ( kleine boom)met grote, hangende trompetvormige bloemen, en deze
                     plant kan gestekt worden.
                     Deze planten, bloeien op nieuw hout, moeten vorstvrij overwinteren, en ze moeten elk jaar verpot
                     worden. Deze plant kan echter ook in de volle grond staan, liefst beschut tegen regen en wind.
                     Zaden worden maar zeer beperkt gevormd. Vermeerdering gaat goed door te stekken.
                     De zaaddozen hebben diverse vormen maar zijn glad en gaan niet uitzichzelf open. Brugmansia's komen
                     niet soort-echt terug uit zaad.

Wanneer je nu van die typische Doornappel zaaddozen ziet (stekelig, zaden zijn giftig), dan heb je geen Datura suaveolens maar de naar Brugmansia suaveolens omgedoopte plant.

De namen van beide planten worden nogal eens door elkaar gegooid. Op zich is de verzorging van beide soorten ongeveer gelijk, met dat verschil dat de echte Datura meestal als eenjarige gehouden wordt.

 overwinteren Datura:
Meerjarige Datura overwinter je door de wortelstok vorstvrij en tamelijk droog te houden. Alle oude uitlopers kunnen worden weggesnoeid, omdat de sterkste nieuwe scheuten uit de wortelstok komen. Op uiterst beschutte plaatsen zou hij buiten kunnen blijven, mits de grond goed afwatert en hij nog voor de eerste vorst een dikke mulchlaag krijgt van droge bladeren, stro of rietmat, maar Datura's zijn zo gemakkelijk uit zaad te kweken dat overwinteren alleen de moeite is bij een heel bijzondere varieteit.

 verzorging Brugmansia
overwinteren:

- De takken én wortels ,evenredig gelijk,van de plant worden na de eerste lichte vorst aan de grond sterk ingesnoeid.
- Als er meteen matige vorst wordt verwacht, haal dan de planten naar  binnen.
- De planten die in volle grond staan, zet je in een grote pot.
- Zet de plant in een vorstvrije, maar niet te warme plaats (min 15°C) om te overwinteren. Licht is niet nodig want de plant
  zal in 't voorjaar weer helemaal opnieuw uitlopen
- WEINIG water geven tijdens de rutstperiode, Om de 2 à 3 weken, afhankelijk van het aantal bladeren een  beetje.
- Tijdens de overwinteringsperiode krijgt de plant weinig water maar hij mag uiteraard niet uitdrogen. Pas ook goed op de
  temperatuur, als die boven de  15°C komt wordt de plant gevoelig voor schimmels en ziekten.
- Eind maart is het tijd om de plant nieuwe aarde en een nieuwe pot te geven en hem weer op een warme, lichte plaats te
  zetten. Zet de Brugmansia liever in een te grote pot dan een te kleine. Steeds met nieuwe potgrond aanvullen en mest
  geven (gedroogde koemestkorrels = beste methode) Of je zet de plant opnieuw in de volle grond.

Tot half mei nog voorzichtig zijn met direct zonlicht op de jonge bladeren daarna mag ie weer definitief buiten staan.  
Nu geef je alle dagen water en één keer per week voedsel.
Zorg wel voor een goede afwatering, en zorg ervoor dat de grond weer droogt tussen het gieten, er moet regelmatig lucht bij de wortels komen. Bemesten kan ook door in het voorjaar voedingspillen bij de plant te stoppen, die de meststoffen langzaam afgeven. Als de groei er echt goed inzit alsnog bijmesten, voor deze plant geld dat er niet vlug teveel bemesting gegeven wordt.
In augustus ga je dan weer minder mest geven en naar de winter toe helemaal afbouwen.

Snoeien
doe je in de herfst, in de zomer mag je alleen wat vormsnoeien. Als de plant te groot is om binnen te zetten, wees dan niet bang om in te korten. hij groeit echt weer netjes uit.
Van de afgeknipte takken kun je gemakkelijk stekken amken
 vermeerderen
Vermeerderen kan door stekken, suaveolens, insignis en versicolor zijn bijzonder makkelijk te stekken. 
Sanguinea, x flava, vulcanicola, arborea, aurea, versicolor hybride flore plena, x candida
zijn veel moeilijker of helemaal niet te stekken.

Een aantal Brugmansia's is dus vrij makkelijk uit stek op te kweken, van snoeihout kun je zelfs nieuwe planten te kweken.
Stekken kan in de zomer of in de herfst als er bij het op maat snoeien van de planten veel takken beschikbaar zijn.
Neem daarvoor een ontbladerde (op een paar jonge blaadjes na), 15 - 25cm lange verhoute (rijpe) tak uit de bloeizone, als er stekken genomen worden van jonge niet bloeiende delen van de plant zal het lang duren voordat er bloemen komen. Vaak zijn er al aanzetten van wortels op de takken in de vorm van kleine bobbels
Zet ze vervolgens in een pot met vochtige stek- of potgrond.
Dek dan de pot met plastic af en zet hem op een warme en lichte plaats. Houd ze vochtig en warm.
Als de stek geworteld is, pot je hem in een grotere pot en je geeft veel water en voedsel.

Een andere methode is om een langere tak horizontaal op de grond te plaatsen, verwijder het grote blad en druk de tak zo ver in de grond dat het kleine blad nog boven de grond uitkomt. Warm en vochtig houden.

Stekken op water kan ook, plaats de stekken in een glas met water zorg dat het water niet de koud of warm wordt en ververs het regelmatig. Oppotten kan als de eerste knobbels verschijnen, of als er al duidelijk wortels gevormd zijn.

 
andere variëteiten

Datura discolor = Woestijn doornappel  ð

bloei: grote (18 cm doorsnede), witte bloemen
met diep indigo of lavendel kleurige kern,
's avonds sterk geurend
grond: arme grond, 's zomers geen water
bijzonderheden: zaait zichzelf uit

ï  Datura inoxia

kenmerk: warrige groei, donzig blad
bloei: juni - juli,
grote witte of rozewitte bloemen
meest vorstbestendig
vrucht: stekelige zaaddoos

Datura metel  ð

kenmerk: soms overblijvende eenjarige
hoogte:  +/- 1.5 meter
bloei: 20 cm lange witte, bleekpaarse of soms ook gelige rechtopstaande bloemen
vrucht: stekelige zaaddoos


  Er zijn kruisingen met dubbele bloemen te krijgen en de beschikbare kleuren lopen van wit tot bijna paarszwart.
Soms zijn de dubbele bloemen zo zwaar dat
ze bij het opengaan meteen al gaan hangen.
De geur varieert tussen zwaar en helemaal niet.

 

 

ï  Datura meteloides

kenmerk: vorstgevoelige vaste plant,
                            sterft 's winters tot de grond afsterft,
bloei: met 22 cm staand of half-hangend
                     lange bloemen, wit met een lila-mauve zweem
bijzonderhden: vaak sterk geurend
vrucht: stekelige zaaddoos

  Datura Stramonium = Doornappel  ð

- uit de familie van de Solanaceae = Nachtschadefamilie  -

blad: onregelmatig gevormd, breedgetand
bloem: trechtervormige bloemen evenlang als de 5-kantige kelk
bloeikleur: paars, violet, purper, lila of Wit
vrucht: stekelige/doornige eivormige doosvrucht
hoogte: 15 cm - 1 m
grond: kalkrijke bodem
bijzonderheden: zeer giftig

Er zijn siervarianten voor gebruik in tuinen.

  

  

  ï  Brugmansia arborea

herkomst: Azie, Zuid-Amerika
bloei: wit tot crèmewit
bloeitijd: april/mei tot en met de eerste herfstmaanden
standplaats: deels volle zon, deels schaduw
grond: vochtige, vruchtbare en losse grond
hoogte: volwassen 10 - 12 m
verzorging: buiten afdekken 's winters
bijzonderheden: trekt veel insecten aan,
vermeerderen: heel gemakkelijk te stekken

Brugmansia aurea  ð

herkomst: gebergte van Columbia en Equador
bloei: bloemen, 30 cm, vooral de witte zijn sterkgeurend
kenmerk: aangepast aan ons klimaat

 

     

ï  Brugmansia candida 

bloei: grote, gele, hangende trompetvormige bloemen
bloeitijd: juni - okt
hoogte: 1 - 1.2 m
standplaats: halfschaduw, zon

Brugmansia candida plena  ð

bloeikleur: wit
verder hetzelfde als candida

 ï  Brugmansia x insignis

toepassing: kuipplant
kenmerk: erg compacte groei
bloei: heerlijk zoet geurende witte bloemen
zoals van de suaveolens

 Brugmansia sanguinea  ð

bloei: oranje tot roodachtige met geel/groenig,
niet-geurende bloemen

15 tot 22 cm lang

  herkomst: Brazilië.
 

    

  ï   Brugmansia suaveolens

toepassing: kuipplant
kenmerk: bescheiden boom
bloei: knikkende of hangende, zwaar geurende bloemen
meer dan 30 cm lang
.
Overdag laat zij de bloemen
hangen om ze 's avonds weer op te richten

kleur: van blinkend wit, via diep zalm- en

perzikkleurig tot goudtinten.

Brugmansia versicolor  ð

herkomst: Zuid Ecuador
bijzonderhden: alle delen van deze plant zijn
                 giftig, vooral de zaden
standplaats: zonnig en beschut tegen de wind
bloei: 's avonds sterk geurend
grond: gemiddels vruchtbaar en goed afwaterend
kenmerk: licht  vorstbestendig

ï  Brugmansia vulcanicola

Minimum temp: 7-10ºC
standplaats: vol licht
grond: voedzame goed doorlatende bodem
bijzonderhden: kan flink gesnoeid worden in het
vroege voorjaar

 

Hieronder zie je de eerste wonderbaarlijke bloei van de mijne in 2004:


    

           



Hieronder zie je de de volledig teruggesnoeide Datura weer voorzichtig uitlopen in een grotere pot in het voorjaar van 2005.

 

ï
Nog net voor de zomerperiode hebben we de plant in de volle grond gezet, waar ie heerlijk heeft kunnen bijtrekken.
Hij heeft fantastisch staan groeien en bloeien.

Maar aan het eind van het seizoen wisten we echt zeker dat deze prachtige plant voor ons tuintje gewoon te groot is.


Helaas konden we hem niet meer tijdig uit de grond halen, maar ik heb hem goed toegedekt voor de winter, in de wetenschap dat er zeker geen water rond z'n wortels kan blijven staan.

De plant ging vol met bloemen de eerste vorst van 2005 in.

Pas in februari 2006 heb ik hem teruggesnoeid, en nu is het verder afwachten of de plant onze kwakkelwinter heeft doorstaan.

Het is nu 21 maart en het is nog veel te koud.
Er is nog niets te zien.......geduld

Zodra de eerste tekenen van leven zich aandienen verhuisd onze Datura/Brugmansie naar Henk's tuin, waar meer dan genoeg ruimte is voor deze mooie, en lang doorbloeiende plant.
 

 

           

Terug